1.1 Waarom kiezen voor een badbevalling?
Even terug in de tijd…
Hoewel badbevallingen al eeuwenoud zijn (denk aan geboorten in warme bronnen of rivieren), kreeg het fenomeen in moderne vorm bekendheid in de jaren ’80, onder meer door de Franse verloskundige Michel Odent. Hij introduceerde het bad als manier om de stress van de barende vrouw te verminderen — met als uitgangspunt: “Als een kat in alle rust kan bevallen, waarom zou een vrouw dan gestoord moeten worden in haar natuurlijke proces?”
Sindsdien is het bevalbad in opkomst bij thuisbevallingen én geboortecentra, in binnen- en buitenland. Zo wordt ook het bevalbad van BevalbadThuis wereldwijd ingezet.
Een badbevalling is al lang geen trend meer, maar een bewuste, onderbouwde keuze. Steeds meer vrouwen kiezen ervoor om (een deel van) hun bevalling in warm water door te brengen. In Nederland is zo’n 10.000 per jaar! En dat is niet zonder reden: een badbevalling kan bijdragen aan een kalme, natuurlijke en positieve geboorte-ervaring.
1.2 Wat doet warm water tijdens de bevalling?
Warm water heeft meerdere fysieke en mentale voordelen tijdens de ontsluiting en/of de uitdrijving:
• Diepe ontspanning van spieren en bekkenbodem
• Pijnverlichting door stimulatie van endorfines (lichaamseigen pijnstillers)
• Minder behoefte aan medische pijnbestrijding
• Meer bewegingsvrijheid in het bad dan op bed
• Rustiger verloop van de bevalling, vooral in de ontsluitingsfase
• Betere doorbloeding van het perineum, mogelijk minder kans op inscheuren
• Bevordering van oxytocine-afgifte (het ‘bevallingshormoon’) door warmte en ontspanning
• Veel vrouwen ervaren het bad als een veilige, afgeschermde cocon die het proces ondersteunt in plaats van onderbreekt.
1.3 Wat zegt onderzoek?
Onderzoeken van o.a. de Royal College of Midwives en Cochrane Reviews laten zien dat watergeboortes bij gezonde zwangerschappen veilig zijn, en kunnen leiden tot:
• Kortere duur van de ontsluitingsfase
• Minder adrenaline, meer ontspanning
• Grotere tevredenheid over de geboorte-ervaring
• Minder kans op medische interventies (zoals pijnstilling of inknippen)
Een veelgeciteerde studie uit 2018 (Cluett & Burns, Cochrane Database) toonde aan dat vrouwen die in bad bevallen, minder vaak een ruggenprik nodig hebben en minder pijn ervaren.
1.4 Is een badbevalling veilig?
Ja — mits je aan de voorwaarden voldoet:
• Je zwangerschap verloopt gezond en zonder complicaties
• Je bent onder begeleiding van een verloskundige
• Je hebt goede instructies gekregen voor gebruik van het bad
• Het water blijft op veilige temperatuur (max. 37°C)
• Je gebruikt een persoonlijke liner en een non-toxic slang voor hygiëne
In Nederland is een badbevalling gewoon toegestaan bij thuisbevallingen, zolang de verloskundige het verantwoord vindt. Dus overleg dit altijd met jouw verloskundige!
1.5 Wil je meer lezen over badbevallingen?
In Nederland wordt badbevallen erkend als een veilige optie voor vrouwen met een laag risico op complicaties. Er zijn duidelijke richtlijnen voor hygiëne en infectiepreventie. Het is belangrijk dat de bevalling begeleid wordt door een verloskundige die ervaring heeft met watergeboortes, en dat aan alle voorwaarden is voldaan.
Zie onderstaande onderzoeken als je hier meer over wil lezen:
• Cochrane Review – Water immersion during labour and birth (Cluett & Burns, 2018)
• Royal College of Midwives – Immersion in water for labour and birth
• Artikel: “Water Birth: a systematic review of the literature” (Nursing for Women’s Health, 2021)
• Nederlandse bron: KNOV – Voorlichting over badbevallingen